Phân biệt IEC 60331 và IEC 60332: Chống cháy lan vs Duy trì mạch
Chỉ một cụm từ cáp chống cháy có thể dẫn đến hai cách hiểu khác nhau. IEC 60332 đánh giá khả năng hạn chế ngọn lửa lan dọc cáp, còn IEC 60331 đánh giá khả năng duy trì tính toàn vẹn của mạch trong điều kiện cháy quy định. Nhầm hai tiêu chuẩn có thể khiến cáp chống cháy lan được dùng cho vị trí cần tiếp tục cấp điện hoặc truyền tín hiệu khi có cháy.
Bài viết này làm rõ khác biệt theo tài liệu chính thức của IEC. Nội dung mang tính thông tin kỹ thuật, không thay thế thiết kế, hồ sơ thẩm định hoặc ý kiến của đơn vị tư vấn có thẩm quyền.
IEC 60331 và IEC 60332 khác nhau ở đâu?
IEC 60332 tập trung vào sự lan truyền ngọn lửa. Cáp đạt phép thử tương ứng thường được gọi là cáp chậm cháy hoặc cáp chống cháy lan.
IEC 60331 tập trung vào tính toàn vẹn của mạch. Phép thử kiểm tra đường dẫn điện hoặc tín hiệu có được duy trì trong thời gian thử khi chịu lửa và, ở các phần tiêu chuẩn hiện hành, có tác động cơ học hay không.
Điểm quan trọng: cáp đạt IEC 60332 không đồng nghĩa với việc mạch vẫn hoạt động khi xảy ra cháy; một dự án có thể yêu cầu đồng thời cả IEC 60331 và IEC 60332.
Xem thêm: Cáp chống cháy là gì?
Vì sao người mua dễ nhầm?
Trong thương mại, cáp chống cháy đôi khi được dùng cho cả cáp chống cháy lan và cáp chịu lửa. Tuy nhiên, cáp hạn chế cháy lan chưa chắc duy trì được nguồn điện cho quạt hút khói, bơm chữa cháy, đèn sự cố hoặc mạch báo cháy. Ngược lại, kết quả IEC 60331 cũng không tự động chứng minh sản phẩm đạt đúng phần IEC 60332 mà dự án yêu cầu.
IEC 60332 là gì? Tiêu chuẩn đánh giá chống cháy lan
Thử trên một sợi cáp
IEC 60332-1-2:2025 quy định phép thử chống lan truyền ngọn lửa theo phương thẳng đứng đối với một dây dẫn cách điện, cáp điện hoặc cáp quang, sử dụng ngọn lửa trộn sẵn công suất 1 kW. Đây là phép thử mẫu đơn, không thay thế phép thử bó cáp.
Thử trên bó cáp
Nhóm IEC 60332-3 đánh giá nhiều dây hoặc cáp lắp thành bó theo phương thẳng đứng. Các phần 3-22, 3-23, 3-24 và 3-25 khác nhau về lượng vật liệu phi kim và thời gian tác động ngọn lửa. IEC 60332-3-22:2018, chẳng hạn, áp dụng cho loại A với lượng vật liệu phi kim danh nghĩa 7 lít trên mét mẫu và thời gian tác động 40 phút.
Loại A, B, C và D không nên được hiểu đơn giản là các hạng chất lượng dùng thay thế lẫn nhau. Phải đối chiếu đúng phần tiêu chuẩn, mật độ cáp và cấu hình lắp đặt trong hồ sơ thiết kế.
IEC 60331 là gì? Tiêu chuẩn đánh giá duy trì mạch
Mục tiêu của phép thử
IEC 60331 đánh giá cáp có duy trì tính liên tục của mạch trong thời gian và điều kiện thử đã công bố hay không. IEC 60331-1:2018 và IEC 60331-2:2018 sử dụng lửa và tác động cơ học tại nhiệt độ ít nhất 830 độ C. Duy trì mạch không có nghĩa là cáp không cháy, không biến dạng hoặc hoạt động vô thời hạn.
Đọc đúng phần tiêu chuẩn
- IEC 60331-1:2018: cáp điện áp đến 0,6 trên 1,0 kV, đường kính ngoài lớn hơn 20 mm.
- IEC 60331-2:2018: phạm vi điện áp tương tự, đường kính ngoài không lớn hơn 20 mm.
- IEC 60331-3:2018: cáp thử trong vỏ kim loại; đạt phần này không mặc nhiên là đạt phần 1 hoặc phần 2.
- IEC 60331-4:2024: cáp lực điện áp cao hơn 0,6 trên 1,0 kV đến 18 trên 30 kV.
Chỉ ghi IEC 60331 mà không nêu phần, thời gian duy trì, điện áp, đường kính mẫu và điều kiện thử là chưa đủ để đánh giá sản phẩm.
Bảng so sánh IEC 60331 và IEC 60332
| Tiêu chí | IEC 60332 | IEC 60331 |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Hạn chế cháy lan | Duy trì tính toàn vẹn mạch |
| Mẫu thử | Một sợi hoặc bó cáp | Cáp được giám sát liên tục khi chịu lửa, có thể kèm va đập |
| Không chứng minh | Không chứng minh mạch tiếp tục hoạt động | Không tự động chứng minh đạt phép thử cháy lan |
| Hồ sơ cần xem | Phần tiêu chuẩn, cấu hình đơn hoặc bó, loại thử | Phần tiêu chuẩn, thời gian, nhiệt độ, va đập, điện áp |
Khi dự án yêu cầu cả hai tính năng, nhà cung cấp cần đưa ra bằng chứng phù hợp cho từng phép thử. Các yêu cầu về khói, khí axit halogen, nước hoặc hệ thống giá đỡ cũng là tiêu chí riêng, không mặc nhiên được suy ra từ IEC 60331 hoặc IEC 60332.
Bạn chưa chắc BOQ đang yêu cầu IEC 60331 hay IEC 60332?
Gửi BOQ hoặc chỉ dẫn kỹ thuật cho KAVIX. Đội ngũ kỹ thuật sẽ hỗ trợ đối chiếu tiêu chuẩn, cấu hình và thời gian duy trì mạch trước khi báo giá.
5 sai lầm phổ biến khi mua cáp chống cháy
- Chỉ hỏi cáp có chống cháy không: cần làm rõ chống cháy lan, duy trì mạch hay cả hai.
- Cho rằng IEC 60332 đủ cho mạch an toàn: hạn chế cháy lan không đồng nghĩa với tiếp tục cấp điện.
- Chỉ nhìn dòng chữ trên vỏ cáp: marking không thay thế báo cáo thử nghiệm.
- Không kiểm tra thời gian duy trì: yêu cầu dự án có thể khác nhau về thời gian, nhiệt độ và va đập.
- Chọn giá trước khi khóa tiêu chuẩn: thay cáp sau lắp đặt thường tốn kém hơn phần chênh lệch ban đầu.
Gợi ý từ KAVIX: gửi bản vẽ nguyên lý, BOQ và chỉ dẫn kỹ thuật trước khi yêu cầu báo giá để các phương án được so sánh trên cùng cơ sở kỹ thuật.
Cách chọn cáp đúng cho hệ thống PCCC và mạch an toàn
Chọn theo chức năng mạch
Nếu mục tiêu là hạn chế đám cháy lan theo tuyến cáp, hãy xác định đúng phần IEC 60332. Nếu mạch phải tiếp tục cấp nguồn hoặc truyền tín hiệu trong thời gian nhất định, hãy xác định IEC 60331 hoặc tiêu chuẩn duy trì mạch được chỉ định. Các mạch báo cháy, hút khói, tăng áp, bơm chữa cháy, chiếu sáng sự cố và thoát nạn cần được xem theo thiết kế cụ thể, không áp dụng máy móc từ dự án khác.
| Nhu cầu | Kiểm tra |
|---|---|
| Không muốn lửa lan theo dây/cáp | IEC 60332 |
| Mạch phải tiếp tục hoạt động khi cháy | IEC 60331 |
| Cả hai yêu cầu | IEC 60331 + IEC 60332 |
| Giảm khói | IEC 61034 |
| Kiểm soát halogen/khí axit | IEC 60754 |
| Cần lửa + nước + tác động cơ học | Kiểm tra tiêu chuẩn được hồ sơ dự án chỉ định |
Kiểm tra hồ sơ thử nghiệm
- Đúng nhà sản xuất, nhà máy và mã sản phẩm.
- Đúng số lõi, tiết diện, điện áp và cấu trúc vật liệu.
- Đúng phần và phiên bản tiêu chuẩn.
- Có thời gian, nhiệt độ, va đập và tiêu chí đạt rõ ràng.
- Mẫu thử đại diện cho sản phẩm giao thực tế.
- Thông tin trên cuộn cáp, phiếu xuất xưởng và chứng từ lô hàng thống nhất.
Nhận tư vấn lựa chọn cáp theo hồ sơ dự án → Liên hệ KAVIX
Checklist mua cáp và câu hỏi thường gặp
Checklist trước khi chốt đơn
- Xác định cần chống cháy lan, duy trì mạch hay cả hai.
- Ghi rõ phần tiêu chuẩn thay vì chỉ ghi IEC 60331 hoặc IEC 60332.
- Đối chiếu điện áp, số lõi, tiết diện, đường kính và cấu tạo mẫu.
- Kiểm tra thời gian duy trì và điều kiện lửa, va đập hoặc nước nếu có.
- Kiểm tra phòng thử nghiệm, ngày báo cáo và khả năng truy xuất.
- Không thay loại cáp so với thiết kế khi chưa có chấp thuận phù hợp.
IEC 60332 có phải là cáp duy trì mạch không?
Không. IEC 60332 đánh giá khả năng hạn chế cháy lan. Muốn chứng minh mạch tiếp tục hoạt động cần xem IEC 60331 hoặc tiêu chuẩn duy trì mạch được chỉ định.
Cáp đạt IEC 60331 có tự động đạt IEC 60332 không?
Không nên mặc định. Hai bộ tiêu chuẩn có mục tiêu và phương pháp khác nhau. Nhà cung cấp cần đưa ra bằng chứng phù hợp cho từng yêu cầu.
IEC 60332-1 và IEC 60332-3 khác nhau thế nào?
Nhóm IEC 60332-1 thử trên một dây hoặc một sợi cáp. Nhóm IEC 60332-3 thử trên nhiều dây hoặc cáp bố trí thành bó. Kết quả thử đơn không thay thế thử bó.
IEC 60331-1 và IEC 60331-2 chọn theo tiêu chí nào?
Với phiên bản 2018, phần 1 áp dụng cho cáp có đường kính ngoài lớn hơn 20 mm, còn phần 2 áp dụng cho cáp không lớn hơn 20 mm, trong phạm vi điện áp quy định.
Có nên chỉ dựa vào catalogue để nghiệm thu?
Không. Catalogue không thay thế báo cáo thử nghiệm, chứng từ lô và đối chiếu sản phẩm thực tế. Mã cáp giao hàng phải truy xuất được tới báo cáo thử phù hợp.
Cáp PCCC có bắt buộc đồng thời IEC 60331 và IEC 60332 không?
Không có câu trả lời chung cho mọi dự án. Yêu cầu phải theo chức năng mạch, quy chuẩn áp dụng, thiết kế và hồ sơ đã được thẩm định hoặc phê duyệt.
Kết luận: IEC 60332 trả lời ngọn lửa có bị hạn chế lan truyền hay không, còn IEC 60331 trả lời mạch có duy trì tính toàn vẹn trong điều kiện cháy quy định hay không.
Gửi BOQ, chỉ dẫn kỹ thuật và yêu cầu thời gian duy trì mạch cho KAVIX để được đối chiếu tiêu chuẩn trước khi báo giá.
- IEC 60331-1:2018
- IEC 60331-2:2018
- IEC 60331-3:2018
- IEC 60331-4:2024
- IEC 60332-1-2:2025
- IEC 60332-3 series
